De Britse premier Keir Starmer trad aan met de belofte van competentie en rust na jaren van vermeende politieke chaos. Wat volgde was een regering die burgerlijke vrijheden als wegwerpartikelen behandelt. Ook elders in Europa is een ontwikkeling aan de gang van meer controle op de burgers.
Onder Starmers bewind heeft de politie gebruik gemaakt van ruime bevoegdheden op het gebied van de openbare orde om mensen vast te houden vanwege “beledigende” tweets. Critici stellen dat wat nu als “beledigend” wordt beschouwd, afhankelijk is van de politieke stemming, wat betekent dat gewone burgers moeten raden wat er aan de hand is als er op hun deur wordt geklopt. Dit gebeurt, terwijl er op grote schaal gezichtsherkenningscamera’s worden geïnstalleerd in openbare ruimtes.
Een vertaling van de analyse van Christina Maas, auteur bij Reclaim The Net, gepubliceerd op 26 september 2025. Het originele artikel vind je hier: Digital ID UK: Starmer’s Expanding Surveillance State
“De Britse campagne voor digitale identiteitsbewijzen heeft niet tot doel het papierwerk te stroomlijnen. Het doel is om de macht van de staat in het dagelijks leven te verankeren.”
Op ons Telegramkanaal vind je verschillende video’s van de Britse politie die een bezoekje brengt aan onschuldige mensen, omdat er geklaagd is over een social media bericht. Bijvoorbeeld deze:
- Britse politie belt mensen om berichten op X weg te halen over de verkrachtingsbende.
- Britse politie pakt een oudere man op en arresteert hem omdat sommige van zijn posts op sociale media iemand ongerust maakten…
- Britse politie heeft tijd voor huisbezoek bij Christenen en neemt ook psycholoog mee voor de gesprekjes.
Het patroon is duidelijk: uitbreiding van het toezicht, beperking van afwijkende meningen en vervolgens het publiek verzekeren dat dit allemaal in naam van de veiligheid en orde gebeurt. Tegen die achtergrond lijkt een digitaal ID-systeem minder op modernisering en meer op het ontbrekende stukje in een zich uitbreidend controlenetwerk.
Zodra elke volwassene gedwongen wordt om zich aan te sluiten bij een gecentraliseerde identiteitsportemonnee om te kunnen werken, huren of toegang te krijgen tot diensten, krijgt de staat ongekende mogelijkheden om toezicht te houden en sancties op te leggen.
Brit Card
De Labour-regering van Starmer haalt één van haar oudste obsessies weer van stal: de droom om elke burger te labelen als een pakketje op het postkantoor. De nieuwste heropleving komt in de vorm van een voorstel om verplichte digitale identiteitskaarten in te voeren, die de naam “Brit Card” hebben gekregen, voor elke werkende volwassene in het land.
Het verkooppraatje klinkt nobel genoeg: illegaal werk aanpakken, fraude terugdringen, mazen in de wet dichten. Het werkelijke effect zou zijn dat het gewone leven een permanente identiteitscontrole wordt. Ambtenaren willen dat sollicitaties, huurovereenkomsten en andere basistransacties worden gefilterd via een overheidsdatabase, die toegankelijk is via een app.
Dit, zo wordt de bevolking verteld, zal eindelijk een einde maken aan de schaduweconomie van malafide werkgevers. Als die logica bekend klinkt, komt dat omdat het dezelfde redenering is die Labour gebruikte voor zijn laatste identiteitskaartproject in de jaren 2000, een project dat in 2010 op de politieke vuilnisbelt belandde, nadat genoeg kiezers zich realiseerden wat er aan de hand was.
“Digitale identiteit is een enorme kans voor het Verenigd Koninkrijk. Het zal illegaal werken in dit land moeilijker maken en onze grenzen veiliger”, zei Starmer in zijn aankondiging. “En het biedt gewone burgers ook talloze voordelen, zoals de mogelijkheid om je identiteit te bewijzen om snel toegang te krijgen tot belangrijke diensten – in plaats van op zoek te moeten gaan naar een oude energierekening.”
Rebranding digitale identiteit
Campagnevoerders en gegevensrechtengroeperingen zijn niet overtuigd door de rebranding. Gracie Bradley van Liberty kwam meteen ter zake: de nieuwe versie “zal waarschijnlijk nog indringender, onveiliger en discriminerender zijn” dan de versie die het land tien jaar geleden al heeft afgewezen.
Dat belooft niet veel goeds voor een regering die de burgers probeert te overtuigen dat het deze keer anders zal zijn.
Rebecca Vincent van Big Brother Watch legt uit waar dit allemaal toe leidt: “Terwijl Downing Street zich inspant om te laten zien dat het iets doet aan illegale immigratie, slapen we een dystopische nachtmerrie tegemoet, waarin de hele bevolking door talloze digitale controleposten wordt gedwongen om ons dagelijks leven te kunnen leiden.”
Haar waarschuwing vereist niet veel verbeeldingskracht. Groot-Brittannië heeft een wisselvallige staat van dienst op het gebied van de bescherming van gevoelige gegevens.
Brits publiek wantrouwt regering
Uit een door Big Brother Watch in opdracht gegeven opiniepeiling bleek dat bijna tweederde van het publiek al vindt dat de regering niet te vertrouwen is, als het gaat om de bescherming van hun gegevens. En dat is nog voordat er een gigantisch gecentraliseerd ID-systeem wordt ingevoerd.
Voorstanders van privacy zien dit als een recept voor een ramp en stellen dat zowel hackers als nieuwsgierige ambtenaren het systeem zullen beschouwen als een buffet van persoonlijke informatie.
Voormalig minister David Davis, een van de langstzittende critici van ID-systemen, beschreef de risico’s als existentieel. “De betrokken systemen zijn zeer gevaarlijk voor de privacy en fundamentele vrijheden van het Britse volk”, zei hij, waarbij hij opmerkte dat de regering niet heeft uitgelegd hoe en of zij burgers zal compenseren na de onvermijdelijke inbreuk.
Silkie Carlo, directeur van Big Brother Watch, gaf een ongezouten voorspelling van waar de “Brit Card” toe zou kunnen leiden. Ze waarschuwde dat het zich zou kunnen uitbreiden naar alle openbare diensten, “waardoor een binnenlandse infrastructuur voor massale surveillance zou ontstaan die zich waarschijnlijk zou uitstrekken van burgerschap tot uitkeringen, belastingen, gezondheidszorg, mogelijk zelfs internetgegevens en meer.”
Met andere woorden, als de leidingen eenmaal zijn aangelegd, blijft het niet bij controles op de werkgelegenheid.
Labour heeft dit natuurlijk al eens meegemaakt. De laatste keer dat het in 2009 identiteitskaarten invoerde, hield het experiment het amper een jaar vol voordat het door de nieuwe conservatieve coalitie werd afgeschaft als een “uitholling van de burgerlijke vrijheden”. Labour baseert zich sterk op opiniepeilingen die suggereren dat tot 80 procent van het publiek achter digitale legitimatiebewijzen voor het recht op werk staat.
Starmer zelf heeft die benadering onlangs overgenomen. Eerder deze maand beweerde hij dat digitale identiteitsbewijzen “een belangrijke rol kunnen spelen” bij de aanpak van zwart werk. Hij brengt dit argument opnieuw naar voren tijdens de Global Progress Action Summit in Londen, waarbij hij opmerkt dat “we nu allemaal veel meer digitale identiteitsbewijzen bij ons hebben dan twintig jaar geleden”.
De draai van Labour over ID-Systemen
Wat de verkoopargumenten bemoeilijkt, is de eigen geschiedenis van scepsis van Labour. Zowel Keir Starmer als minister van Buitenlandse Zaken Yvette Cooper hebben eerder hun bezorgdheid geuit over ID-systemen en het risico dat de overheid daarmee haar boekje te buiten gaat.
Die voorzichtigheid uit het verleden heeft de nieuwe minister van Binnenlandse Zaken, Shabana Mahmood, er niet van weerhouden om een van de luidste voorstanders van het plan te worden. Zij verklaarde onlangs dat het systeem “essentieel” is voor de handhaving van migratie- en arbeidswetgeving.
Ook aan Labour gelieerde denktanks bieden dekking. Labour Together heeft een rapport uitgebracht waarin digitale identiteit wordt beschreven als een “nieuw onderdeel van de civiele infrastructuur”, met het potentieel om een routineonderdeel van het leven te worden.
Invloed Tony Blair digital ID
Tony Blair is opnieuw opgedoken als een centrale architect van de dystopische digitale toekomst van Groot-Brittannië. Via zijn denktank, het Tony Blair Institute for Global Change, promoot de voormalige premier het landelijke digitale identiteitssysteem als de ruggengraat van een technologisch geavanceerde staat.
Nu Keir Starmer aan de macht is, is Blairs visie niet langer een abstract beleidsdocument. Het wordt werkelijkheid met een nieuwe gastheer. Voor Blair gaat digitale identiteit niet om gemak. Het gaat om het herschrijven van hoe de overheid functioneert en kan worden wat hij een “wapen tegen populisme” noemt.
Hij heeft betoogd dat een slankere, goedkopere, meer geautomatiseerde staat mogelijk is als burgers bereid zijn om een deel van hun privacy op te geven. “Ik ben van mening dat mensen bereid zijn om heel wat in te leveren”, zei hij ooit, waarmee hij suggereerde dat het verzet zal verdwijnen, zodra het publiek snellere diensten wordt voorgeschoteld.
Dit project beperkt zich niet tot het stroomlijnen van de bureaucratie. Zijn versie van efficiëntie is een wrijvingsloze staat die ook controleert, verifieert en beperkt op manieren die vóór het digitale tijdperk ondenkbaar waren.
Controle onder noemer modernisering
Nu de regering van Starmer een digitale ID-portemonnee ontwikkelt en een nationale uitrol overweegt, is de agenda van Blair dichter bij het officiële beleid dan ooit. Het plan, dat wordt aangeprezen als modernisering, wijst in de richting van een permanente herstructurering van de relatie tussen burger en staat, waarbij de persoonlijke identiteit wordt vastgelegd in een gecentraliseerd systeem dat toekomstige regeringen naar believen kunnen uitbreiden.
Op social media wordt gemeld dat het bedrijf Multiverse, dat is opgericht door de zoon van voormalig premier Sir Tony Blair, is gekozen om het door de regering voorgestelde digitale ID-systeem te ontwikkelen. Het gaat om een project van 1,7 miljard pond.
Hoewel er grote petities tegen de komst van het Britse digitaal ID zijn, lijkt de regering vastberaden dit in te voeren.
Zwitsers kiezen nipt voor digitaal ID
In Zwitserland hebben de burgers op 29 september zelf de poort naar de digitale hel opengegooid en roepen ze de controlestaat over zich af. Ze kozen in een referendum voor het invoeren van een digitale identiteit. Uiteindelijk maakte slechts 21.266 stemmen het verschil. Zwitserse kiezers steunen e-ID en schaffen huurbelasting af (Swissinfo).
Het is in de eerste plaats schokkend dat in de Duitstalige media, ook niet in de alternatieve media, geen enkele berichtgeving over dit fundamentele onderwerp is verschenen. Veel erger is natuurlijk dat de Zwitsers vrijwillig hebben gekozen voor een digitale gevangenis. Referenda zijn in een door gekochte media gestuurde democratie immers geen garantie dat het volk “verstandige” beslissingen neemt.
De Zwitsers hebben gekozen voor een digitale gevangenis die alles wat tot nu toe mogelijk was door pure censuur, ver overtreft. Een donkere dag voor Zwitserland en Europa. Een rampzalige beslissing die de weg vrijmaakt voor totale controle van de burger, programmeerbaar digitaal centrale-bankgeld en een sociaal kredietsysteem à la China.
Ook Europese digitale identiteit op komst
Deze initiatieven verschijnen naast de experimenten met een Europese digitale identiteit. Volgen de EU is de Europese portemonnee voor digitale identiteit (eID) “de Europese manier waarop mensen zich kunnen legitimeren. Hiermee kunnen gebruikers online en offline toegang krijgen tot openbare en particuliere diensten, digitale documenten opslaan en delen, en documenten ondertekenen.”
De EU-landen zullen uiterlijk eind 2026 alle burgers, ingezetenen en bedrijven zo’n digitale identiteit aanbieden. De EU noemt enkel voordelen op haar website:
“De Europese digitale identiteit heeft tal van voordelen, zoals:
- u krijgt gemakkelijker toegang tot openbare en particuliere diensten voor burgers
- persoonsgegevens worden beschermd omdat gebruikers alleen noodzakelijke informatie delen
- betere cyberbeveiliging dankzij strenge veiligheidsnormen
- betere fraudepreventie voor overheidsdiensten en bedrijven
- minder administratie en goedkopere cliëntauthenticatie voor bedrijven
- iedereen kan digitale diensten gebruiken dankzij veilige elektronische toegang
Het klinkt mooi, maar het gevaar van een verstikkende overheidscontrole ligt op de loer, net als het geval is met de digitale munt, zien we overal in de wereld dit soort initiatieven ontstaan.
5 redenen om kritisch te zijn op digitale identiteit
- Privacyverlies – elke klik en aankoop kan gevolgd worden.
- Gecentraliseerde macht – de beheerders krijgen controle over jouw leven.
- Grote datarisico’s – databanken zijn aantrekkelijke doelwitten voor hackers.
- Uitsluiting – zonder digitale ID dreigt verlies van toegang tot werk, zorg en reizen.
- Vrijheidsbeperking – eenmaal verplicht is er geen weg terug.
De invoering van digitale ID’s is geen toevallige ontwikkeling, maar een proces van geleidelijke gewenning. Het wordt verkocht als gemak en veiligheid, maar elke stap vergroot de afhankelijkheid en verkleint de vrijheid.
Vrijheid verdwijnt zelden ineens, maar stap voor stap. Blijf daarom alert, stel vragen en bescherm wat niet vanzelfsprekend is: je vrijheid.
➡️ Gerelateerde artikelen:
Deel onze artikelen en volg The Freedom Reset op Telegram en X.
